بعید است کسی راجع به هوش تجاری بداند اما اسمی از انبار داده (Data Warehouse) نشنیده باشد. البته بعضیها هستند که هوش تجاری را بی نیاز از انبار داده می دانند. بعضی ها هم هستند که انبار داده را خود هوش تجاری می دانند. این نوشته به هر سه دسته توصیه می شود. به خصوص چون ادعا می کند که انبار داده، قلب هوش تجاری است!

اگر می خواهید بدانید که باید چقدر برای داشتن یک سرویس هوش تجاری هزینه کنیم؟ روی این نوشته کلیک کنید

از تولد داده در بیرون و درون شرکت

داده در سیستمهای عملیاتی شرکت (سازمان یا کسب و کار) متولد میشود. سیستمهای عملیاتی گاهی همین نرم افزارهایی است که بخشهای مختلف شرکت از آنها استفاده می کنند. مثل حسابداری، منابع انسانی، فروش و غیره. گاهی در قالب سیستمی است که توسط BPMS تحقق می یابد. گاهی ERP و گاهی هم از شبکه‌های اجتماعی یا اپ هایی مثل گوگل آنالیتیکس است. هر جایی که داده دیجیتال در آن متولد میشود به نوعی به یک سیستم عملیاتی برمیگردد.

کار سیستم عملیاتی و پایگاه داده متصل به آن، پوشش دادن تولدهای داده در حین اجرای عملیات است.

سیستم عملیاتی باید با سرعت بالا بتواند از پس عملیات روزمره برآید. اولویت آن انجام عملیات است. اما چندان از آن انتظار نمی‌رود که گزارش‌های پربار و جامع ارائه دهد. اگر بخواهد از داده ها گزارش بگیرد گاهی باید عملیات را متوقف کند که این با هدفش در تضاد است.

یکپارچه، با کیفیت و کارا

مدیران برای گزارشهای مفید نیاز دارند داده های منابع مختلف با هم بررسی شوند. مثلا سوال این است که چرا تحویل کالا به مشتریانی که از اینستاگرام به وبسایت آمده و خرید کرده اند زمانبر است؟ برای پاسخ به این سوال نیاز است تا داده های شبکه اجتماعی، وبسایت، انبار و تحویل کالا با هم بررسی شوند. سیستم هوش تجاری آمده که چنین مشکلاتی را حل کند. پس باید بتواند منابع داده مختلف را با هم یکپارچه کند. قطعا یکپارچه سازی آنها نیاز به یک سری پردازشها دارد. این پردازشها نمیتواند روی سیستمهای عملیاتی انجام شود؛ چون عملکرد آنها را مختل میکند. پس نیاز به پایگاه داده مستقل است. نام این پایگاه داده، انبار داده است.

معماری هوش تجاری

داده هایی که سیستمهای عملیاتی ذخیره میکنند بعضا از نظر کیفیت مشکل دارند. بعضی مواقع با بقیه سیستمهای عملیاتی هم سازگار نیستند. به هنگام یکپارچه سازی نیاز است تا به گونه ای پردازش شوند تا یکدست و سازگار باشند. آنها به هنگام ورود به انبار داده باید تمیز و یکدست بشوند تا با کیفیت شده و گزارش‌ها قابل استناد باشند.

مدیران اغلب به گزارش‌های پیچیده نیاز دارند یا به گزارش‌هایی نیاز دارند که عملکرد کسب و کار را در درازمدت اندازه گیری می کند. برای این کار باید هم داده های مربوط به زمانهای مختلف به خوبی سازماندهی و نگهداری شوند هم بتوان جستجوهای سنگین روی پایگاه داده انجام داد. از انبار داده چنین کاری برمی آید.

انبار داده، قلب هوش تجاری

انبار داده، قلب هوش تجاری

انبار داده قلب هوش تجاری است. بدون انبار داده، جریان اطلاعات در سیستمهای عملیاتی متوقف میشود. در این شرایط کسب و کار فقط نوک بینی خود را میتواند ببیند. و به زودی آنچه که به آن هوش تجاری می گویند (و در واقع نیست) تبدیل به جنازه ای بدبو میشود.

داده ها در سیستمهای عملیاتی متولد میشوند اما پرورش و بلوغ آنها در انبار داده و در لایه بعد از آن (یعنی گزارش‌های زمان محور، داشبوردهای مدیریتی، تحلیلهای برخط و تحلیل داده) روی میدهد. بدون انبار داده، یک کسب و کار فقط سیستم مکانیزه دارد نه هوش تجاری.

هوش تجاری بدون انبار داده یک شوخی با ریسک بالا است.

چه کسی داده ها را در قفسه مناسب قرار می دهد؟

انبار داده کار یکپارچگی و ارتقای کیفیت داده را به همراه ایجاد بستری برای افزایش کارایی گزارش گیری بر عهده دارد. انبار داده این کار را با سازماندهی داده ها صورت میدهد. اما قبل از آن داده ها باید تمیز، سازگار و یکدست بشوند. زیرا پس از اینکه در قفسه های انبار داده نشستند، دیگر قرار نیست تغییر بکنند. (این یعنی انبار داده پایداری در داده ها را نیز فراهم می کند.) پس نیاز است داده ها در وهله اول از منابع مختلف (داخلی و خارجی) استخراج (Extract) بشوند، تبدیل های (Transform) لازم (به جهت تمیزی، سازگاری و یکدست شدن) روی آنها انجام شود و نهایتا در جای مناسب خود در انبار داده بنشینند (Load). این سه کار، وظیفه نرم افزاری بنام ETL است. نرم افزار ETL داده ها را یکپارچه و با کیفیت در اختیار انبار داده قرار میدهد.

نرم افزار استخراج، تبدیل و بارگذاری
امیرمحسن کریمی مجد
karimimajd@busihoush.ir
مدرک دکتری را در رشته مهندسی صنایع گرایش مهندسی سیستمهای اقتصادی اجتماعی در سال 1396 از دانشگاه علم و صنعت دریافت کرده ام. در دوره دکتری حوزه پژوهشی من حوزه تحلیل شبکه های اجتماعی بوده است. دو کسب و کار به همراه دوستانم در حوزه‌های داده کاوی و هوش تجاری راه اندازی کرده ام. در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد در دانشگاههای تهران و امیرکبیر، در پروژه های گوناگونی در حوزه سیستمهای اطلاعاتی و هوش مصنوعی شرکت داشته ام.

یک دیدگاه برای “انبار داده، قلب هوش تجاری”

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *